حدود دو سال پیش که مایکروسافت در یک کنفرانس بیلد هدست، «هولو لنز» (HoloLens) را معرفی کرد، از غول‌های بزرگی مانند «ناسا» و «دیزنی» به عنوان شرکای خود برای توسعه‌ی پلتفرم مربوط به این دستگاه جدید نام برد. در میان اسامی شرکت‌های بزرگی که قرار بود در توسعه‌ی «هولولنز» بکوشند، نام یک استارت‌آپ کوچک نیویورکی هم به چشم می‌خورد: «اسکچ‌فب» (Sketchfab)؛ استارت‌آپی که پلتفرمی برای تولید و انتشار رندرهای سه‌بعدی اشیای مختلف ایجاد کرده است.

«آلبان دنویل» (Alban Denoyel)، مدیرعامل «اسکچ‌فب»، می‌گوید: «زمانی که نام ما در میان برندهای بزرگ و شناخته‌شده‌ای قرار گرفت، بسیاری شگفت‌زده شدند. اما شرکت کوچک و جوان ما امیدوار است بتواند با بهره بردن از موجی که ایجاد شده است، نام خودش را در کنار این بزرگان جا بیندازد.»
مایکروسافت تنها شرکتی نیست که از «اسکچ‌فب» برای تولید و رندر کردن مدل‌های سه‌بعدی کمک می‌گیرد. فیسبوک هم که مشغول ایجاد زیرساخت‌های لازم برای پلتفرم واقعیت مجازی خودش است، از حدود دو سال پیش همکاری‌اش را با «اسکچ‌فب» آغاز کرده است. همه‌ی این‌ها بخشی از روند جدید بازار آی‌تی به سمت واقعیت مجازی و واقعیت افزوده است که تخمین زده می‌شود تا سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) ارزش بازاری در حدود ۱۵۰میلیارد دلار داشته باشد.
«آلبان دنویل» می‌گوید: «پنج سال پیش که کارمان آغاز شد، نمی‌توانستیم حدس بزنیم که این اکوسیستم در پلتفرم‌های واقعیت مجازی و واقعیت افزوده چگونه توسعه پیدا خواهد کرد. آن زمان تمرکزمان روی پرینت سه‌بعدی بود. اما در سال‌های گذشته دیده‌ایم که فیسبوک اوکولوس را خریده، گوگل روی پروژه‌ی «Magic Leap» سرمایه‌گذاری کرده و مایکروسافت هم «هولولنز» را معرفی کرده است. اکنون می‌بینیم فرصت بسیار خوبی برای ما پیش آمده است.»

مسئله‌ی اصلی در مورد واقعیت مجازی و واقعیت افزوده، فناوری‌های سخت‌افزاری آن‌ها نیست. بلکه موضوع این است که محتوای این‌ها از کجا تأمین خواهد شد.

مدتی پیش هم اپل با خرید یک شرکت فعال در حوزه‌ی واقعیت افزوده به نام «Metiao» به جمع شرکت‌های بزرگی پیوست که روی این فناوری سرمایه‌گذاری کرده‌اند. دنویل می‌گوید: «تمام نام‌های بزرگ می‌خواهند وارد بازی شوند. ما در این حوزه موقعیت ویژه‌ای داریم، زیرا کارمان این است که فایل‌های سه‌بعدی را طوری بهینه‌سازی کنیم که استفاده از آن‌ها در محیط‌های مختلف امکان‌پذیر باشد.» به بیان دیگر، چشم‌انداز مهم «اسکچ‌فب» این است که به اشتراک‌گذاری فایل‌های سه‌بعدی در پلتفرم‌های واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و صفحه‌های اینترنت به سادگی ممکن شود و به این ترتیب بین فناوری‌های امروزی و پلتفرم‌های آینده به وجود بیاید.

اسکچ‌فب اخیرا در مدل کسب‌وکار خود هم تغییراتی به وجود آورده است. به گفته‌ی مدیرعامل این استارت‌آپ، اسکچ‌فب می‌خواهد علاوه بر ارائه‌ی ابزاری برای ایجاد مدل‌های سه‌بعدی، پلتفرمی برای به اشتراک‌گذاری محتوای سه‌بعدی هم باشد: «ابتدا می‌خواستیم فقط نرم‌افزاری برای مدیریت فایل‌های سه‌بعدی ارائه کنیم. اما رفته‌رفته متوجه شدیم در اختیار گذاشتن پلتفرمی برای انتشار این نوع محتواها بسیار با ارزش‌تر از این است که از کاربران‌مان برای ذخیره‌ی این فایل‌ها پول بگیریم.»
با معرفی «هولولنز» مایکروسافت، مشخص شد که «اسکچ‌فب» چه کاربردی می‌تواند داشته باشد. مایکروسافت انتظار دارد کاربران شکل‌های سه‌بعدی بسازند و این طرح‌ها را با دوستان یا همکاران‌شان به اشتراک بگذارند. این دقیقا ادامه‌ی همان کاری است که«اسکچ‌فب» با مدل‌های سه‌بعدی انجام می‌دهد. یعنی ایجاد پلتفرمی برای آپلود این مدل‌ها و به اشتراک‌گذاری هر نوع فایل سه‌بعدی؛ از مدل‌های سه‌بعدی معماری گرفته تا اسکن‌های دندانپزشکی.
یک مثال شاید بتواند امکانات این استارت‌آپ را بهتر نشان دهد. در این پلتفرم (sketchfab.com) می‌توانید مدلی سه‌بعدی‌ای از شهر نپال پیدا کنید که با استفاده از تصاویر هوایی پهپادها ساخته شده است. می‌توانید در مرورگرتان این مدل سه‌بعدی را باز کنید و به کمک ماوس در قسمت‌های مختلف شهر را ببینید. اما با یک هدست واقعیت مجازی، می‌توانید «وارد این مدل شوید» و به گشت‌و‌گذار در این شهر مجازی سه‌بعدی بپردازید، بدون آن‌که لازم باشد چیز جدیدی دانلود کنید.

تجاری‌سازی واقعیت مجازی

در یکی دو سال اخیر هم شرکت‌هایی مانند «اچ‌تی‌سی»، مدل‌های سه‌بعدی تازه‌ترین محصولات خودشان را با استفاده از «اسکچ‌فب» در شبکه‌های اجتماعی مانند فیسبوک منتشر می‌کنند. این کار شاید نخستین جوانه‌های استفاده‌ی تجاری از این نوع فناوری باشد: در آینده ممکن است در اتاق نشیمن‌تان و به کمک یک هدست واقعیت مجازی، به بررسی مدل‌های سه‌بعدی محصول مورد نظرتان بپردازید، به جای این‌که به فروشگاه بروید و آن محصول را از نزدیک ببینید.
«تیم مرل» (Tim Merel)، مدیر اجرایی «دیجی‌کپیتال» (Digi-Capital، گروهی است که به بررسی بازارهای تجاری آی‌تی مشغول است)، می‌گوید: «بعد از جا افتادن سخت‌افزارهای واقعیت مجازی و واقعیت افزوده، مهم‌ترین چرخه‌ی پولی تجارت مبتنی بر واقعیت مجازی و واقعیت افزوده خواهد بود. ارائه‌ی بستری مناسب برای محتوای سه‌بعدی عامل بسیار مهمی است و هر کسی که بتواند راه حل بهتری برای این کار ارائه کند، در این بازار پیشرفت خواهد کرد.»
«آلکساندر توسینگ» (Alexander Taussig)، یکی از سرمایه‌گذاران در حوزه‌های واقعیت مجازی و واقعیت افزوده، می‌گوید: «مسئله‌ی اصلی در مورد واقعیت مجازی و واقعیت افزوده، فناوری‌های سخت‌افزاری آن‌ها نیست. بلکه موضوع این است که محتوای این‌ها از کجا تأمین خواهد شد. شرکت‌هایی که بتوانند در تولید و انتشار محتوای مناسب برای این پلتفرم‌ها موفق شوند، این صنعت را جلو خواهند برند و مزد کارشان را هم دریافت خواهند کرد.»
در کنار تولید و میزبانی محتواهای سه‌بعدی، در نخستین روزهای رشد این صنعت جدید، به قابلیت‌هایی برای سازگاری با فرمت‌ها و پلتفرم‌های قدیمی، مانند مرورگرهای اینترنت، نیاز است. برای نمونه ممکن است بعد از دیدن یک مدل سه‌بعدی در مرورگر گوشی، بخواهید لینک آن را برای کسی بفرستید که از هدست «هولولنز» یا «اوکولوس» استفاده می‌کند یا این‌که برعکس؛ محتوای سه‌بعدی را از هدست برای مرورگر گوشی یا لپ‌تاپ بفرستید. «آلبان دنویل» می‌گوید: «تلاش ما در سال‌های گذشته این بوده است که فایل‌های سه‌بعدی مختلف را با مرورگرهای اینترنت و هدست‌های واقعیت مجازی و واقعیت افزوده سازگار کنیم.»

تولید محتوای سه‌بعدی

«دنویل» معتقد است بازار بزرگی برای محتواهای سه‌بعدی ساده‌ای که کاربران معمولی تولید خواهند کرد، وجود دارد. به گفته‌ی او: «در جهان تولید بازی‌های ویدئویی و فیلم‌های سینمایی، محتواهای باکیفیتی وجود خواهد داشت. اما کاربران معمولی نمی‌توانند چنین محتواهایی تولید کنند. دست‌کم در نخستین گام‌ها، کاربران محتواهای بسیار ساده‌تر و معمولی‌تری تولید خواهند کرد.» نرم‌افزارها و سخت‌افزارهایی که شرکت‌های بزرگ معرفی می‌کنند، می‌تواند ابزارهایی در اختیار کاربران غیرحرفه‌ای باشد تا شکاف بین محتوای حرفه‌ای و محتواهای معمولی‌تر پر شود. برای نمونه،گوگل در کنفرانس توسعه‌دهندگان خود در سال ۲۰۱۵ (۱۳۹۴)، دوربینی معرفی کرد که می‌تواند فیلم‌هایی متناسب با واقعیت مجازی بگیرد. این غول جست‌وجو همچنین اعلام کرده است که سایت «یوتیوب» هم در آینده از این نوع محتوا پشتیبانی خواهد کرد. «اسکچ‌فب» رویای بزرگی در سر دارد. راه‌حل‌های «اسکچ‌فب» می‌تواند فاصله‌ی بین اینترنتی که امروز با آن سروکار داریم و واقعیت‌های مجازی و افزوده‌ی آینده را پر کند. بدون شک پر کردن این شکاف کار ساده‌ای نخواهد بود، اما چشم‌انداز بلندمدت استارت‌آپ‌هایی مانند «اسکچ‌فب» می‌تواند برای این کار راهگشا باشد.

نوشتن دیدگاه

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.