نمایی از آخرین جابه‌جایی
علم

وارونگی‌ میدان مغناطیسی زمین

میدان مغناطیسی زمین در عمر ۴٫۵ میلیارد ساله‌اش چندین بار جابه‌جا  شده‌ و جای قطب ‌های مغناطیسی آن تغییر کرده‌است. مطالعات پیشین نشان می‌دهد که وارونگی میدان مغناطیسی زمین (Geomagnetic reversal) در یک بازه زمانی چندین هزار ساله رخ می‌دهد. اما حالا یک مطالعه جدید می‌گوید ممکن است این طور نباشد و تغییر جهت این

hq-photos-by-rosetta-and-philae-11
علم

روزتا را ببینید و بشنوید

  در شماره آینده مجله از پرونده مفصلی فیله و روزتا خواهیم داشت که امیدواریم از آن لذت ببرید. اما آیا تا به حال فکر کرده‌اید که به صدای آواز یک ستاره دنباله‌دار گوش کنید؟ اگر تا به حال چنین تجربه‌ای نداشته‌اید می‌توانید در این‌جا به صدای امواج مغناطیسی روزتا (در برخورد با بادهای مغناطیسی) گوش

hungry caterpillar
علم

کرم‌های گوشتخواری که پروانه خواهند شد

تقریباً تمام کرم‌های پروانه‌های مختلف گیاه‌خوارند، به جز این کرم‌های این پروانه اعجاب‌انگیز ساکن هاوایی که برگ‌ها را تنها برای درست‌کردن مخفی‌گاهی جهت شکار، سوراخ می‌کند. کرم‌هایی که در این تصویر متحرک و ویدئو می‌بینید، شباهت‌های عجیبی هم با عنکبوت‌ها یافته‌اند، مثلا از ابریشم خود برای تنیدن تار و شکار حلزون استفاده می‌کنند.  

چرا ماهی بو می‌دهد؟
علم

چرا ماهی بو می‌دهد؟

شما فکر می‌کنیدیکی از تهوع‌آورترین بوی دنیا چیست؟ اگر بگویید بوی ماهی گندیده، من با شما موافق‌ام، ولی هیچ می‌دانستید این موجود وقتی زنده است نه تنها بوی بدی ندارد بلکه کاملا برعکس، بوی خوبی می‌دهد؟ ماهی سالم بوی دریا و ید می‌دهد و گوشت آن بوی ملایم و دلپذیری دارد. ‌اما در یک لحظه

شیمی پیتزا
علم

شیمی پیتزا (ویدئو)

پیتزا دوست دارید؟ آیا می‌دانید چرا پیتزا این اندازه خوشمزه است؟ آیا می‌دانید رمز درست کردن یک پیتزای خانگی بی‌نظیر چیست؟ چه می‌دانید و چه نمی‌دانید، این ویدئو شما را با جنبه‌هایی تازه درباره پیتزا آشنا می‌کند...

popper-kuhn-debate-2
علمفیزیک

علم و بحث نقادانه

عرفان کسرایی   یادداشت دوست عزیزم آقای حسین فروتن در شماره 110 مجله دانستنیها را بارها و بارها با دقت و وسواس بسیار خواندم. از روش نقادانه و در عین حال هدفمند و از ادبیات صریح، دوستانه و فروتنانهء حسین فروتن بسیار سپاسگزارم. یادداشت “علم چی نیست؟” ، جزئیات بسیاری داشت و پرداختن به همهء

نبرد در پانگیا
علم

نبرد در پانگیا

۲۱۰ میلیون سال قبل، زمانی که ابر قاره پانگیا شروع به ترک خوردن و تقسیم شدن کرد و پیش از گسترش و تنوع دایناسورها دو گروه از خویشاوندان کروکودیل‌ها به نام فایتوسورها (Phytosaurs) و رایی‌سوکیدها (Rauisuchids) اربابان پانگیا و شکارچیان برتر دوران بودند. به دلیل آنکه این دو شکارچی به طور معمول متعلق به دو

lens cloak
علم

طریقه نامرئی‌شدن به سبک هری پاتر با کمک آینه و عدسی (ویدئو×۲)

برخلاف بقیه آزمایش‌هایی که از شما خواستیم در خانه انجام ندهید، این یکی آزمایش را می‌توانید در خانه هم انجام دهید، به شرطی که حواستان به آینه‌ها باشد و دست و بالتان را زخمی نکنید...

volcanic ash
تازه‌هاشگفتی‌هاعلم

کوه‌نوردانی که از آتش‌فشان فیلم گرفتند (ویدئو×۲)

شاید تماشای این فیلم خیلی خوشحال‌کننده نباشد، چون خدا می‌داند سر آدم‌هایی که در این شرایط گیرکرده‌اند چه بلایی آمده است، ولی دیدن آن قطعاً تجربه ارزشمندی است، چون تمام...

alcohol maze
تازه‌هاعلمفیزیک

قطره هوشمند (ویدیو)

زیست‌شناسان مدت‌ها به این فکر می‌کردند که موجودات زنده چه‌طور زنده هستند و اعمال زیستی انجام می‌دهند و مثلا می‌توانند دنبال غذا بروند و خودشان را با شرایط منطبق کنند. جواب این سؤال را بعد از مدت‌ها فیزیک‌دان‌ها دادند و گفتند این اعمال زیستی در پرتو نظریات معمول فیزیک به ویژه ...

اسپاینوسورس
علم

ساخت و سر هم کردن اسکلت تازه اسپاینوسورِس (ویدیو)

ویدئوی ساخت و سر هم کردن اسکلت تازه اسپاینوسورِس که بر اساس اطلاعات نمونه‌های مختلف تولید و به صورت سه‌بعدی چاپ شده است. مرتبط با گزارش اژدهای ماهی خوار دانستنیها شماره ۱۱۴

داینوکایروس هرچند از نسل دایناسورهای شکارچی پردار تکامل یافته، اما یک گیاه‌خوار رام آب‌زی بوده که با کمک منقار اردک‌مانندش از گیاهان سطح تغذیه می‌کرده است و کوهانی برآمده از تیره‌های پشت کمرش داشته است.
علم

بادبان‌های زنده به چه دردی می‌خورده است؟

اسپاینوسورِس دایناسوری با تیره‌های پشتی بلند و بادبان یا کوهان استخوانی-گوشتی بزرگی روی مهره‌های پشت خود بود که این روزها خبر چهارپا شدنش همه جا پیچیده و در شماره ۱۱۴ دانستنیها هم پرونده مفصلی درباره آن خواهید خواند؛ اما این دایناسور تنها دایناسوری نبود که پشتش، تیره‌های بلند داشت. بسیاری از دایناسورهای دیگر نیز چنین تیره‌های پشتی بلندی داشتند.

– دو اسپاینوسورِس در حال شناکردن، به دنبال ماهی‌های شش‌دار می‌گردند. محل زندگی این دایناسورها، جای خوبی برای شکار ماهی‌های رودخانه‌ای و دریازی بوده است. اسپاینوسورِس تنها دایناسور غیرپرنده‌ای کاملاً آب‌زی است که تا امروز شناخته شده است.
علم

غول گنده ماهی‌خوار

این جمجمه اسپاینوسورس است که بر اساس چندین نمونه مختلف ترسیم شده است. قسمت‌های آبی‌رنگ قسمت‌هایی هستند که تا کنون کشف شده‌اند. قسمت‌های کشف‌نشده از روی جمجمه بقیه اسپاینوسوریدها بازسازی شده‌اند. به کاکل روی پیشانی، نوک پوزه حفره‌حفره، سوراخ بینی کوچک در میانه پوزه و شکل کروکودیل‌مانند جمجمه دقت کنید. از میان سه سوراخ بزرگی

scary-482x300
علمفراتر از علمکافه دانستنیها

فروصوت و احساس وحشت

عرفان کسرایی | در فیلم های ترسناک و به عبارتی در ژانر وحشت سینما، صحنه های دلهره آور غالباً با صدای زوزه باد، رعد و برق و طوفان و یا صدای غژغژ و به هم خوردن درهای چوبی کهنه همراه است. حتی در دنیای واقعی نیز گزارشی که افراد از مواجهه خود با یک پدیده ناشناخته

مردی با محبوبیت متزلزل میان طرفداران محیط زیست
علمکافه دانستنیها

نژادپرستی /ژ/ دارد

  یادداشتی که آقای محمدعلی اینانلو درباره ناتوانی مردمان عرب از به زبان‌آوردن نام اشکان دژآگه نوشته‌اند (این‌جا: goo.gl/nTD7E8) باعث برافروخته‌شدن بحث‌های داغی شده است. بسیاری از مردم فرهیخته ایران از این یادداشت عصبانی هستند و محتوای آن را ترویج نژادپرستی می‌دانند. ایرانیان از دیرباز خود را میزبان فرهنگ‌ها و اقوام مختلف می‌دانستند و به