cern-alpha
فیزیکویژه

طیف‌سنجی از پادماده‌ی هیدروژن

فیزیک‌دانان سرن برای نخستین بار، رفتار پادماده‌ی هیدروژن را در جذب پرتوهای نور بررسی کردند. پژوهشگران آزمایش «آلفا» ALPHA، لیزر فرابنفشی را به پادهیدروژن‌ها تاباندند و بسامد نوری را که برای جابه‌جا کردن پوزیترون‌ها از پایین‌ترین تراز انرژی به تراز بعدی لازم بود، اندازه‌گیری کردند. پادهیدروژن، پادماده‌ی هیدروژن است که در هسته‌ی خود، یک پادپروتون

Entropy_logo
فلسفه علمفیزیک

قانون دوم ترمودینامیک؛ فلسفه ای تمام عیار

آشنایی من با فلسفه باز می گردد به سالها پیش و به زمانی که دانشجوی رشته مهندسی مکانیک بودم. خوب خاطرم هست؛ اولین بار در کلاس درس ترمودینامیک؛ جایی که صحبت از قانون دوم ترمودینامیک شد مات و مبهوت به تخته خیره ماندم و لابلای معادلات ریاضی پیچیده ترمودینامیکی؛  به چیزهایی فکر می کردم که

۱۰
فلسفه علمفیزیک

واقعیت های گم شده در تاریخ علم

با مطالعه تاریخ علم ؛ به نمونه های بسیاری بر می خوریم که در آن نظریات جدید مورد مخالفت؛ رد یا حتی تمسخر جامعه علمی زمانه خود قرار گرفته اند. چه بسا اگر چنین نظریاتی در کشاکش تاریخ؛ گم نمی شدند؛ مسیر توسعه علمی بشر به گونه دیگری  رقم می خورد. نظریه خورشیدمرکزی آریستارخوس Aristarchus

ابرخوشه laniakea
علمفلسفه علمفیزیک

زمین؛ سوزنی در انبار کاه

جایگاه ما در جهان هستی کجاست؟ ایا جهان هستی آغازی دارد؟ ابعاد جهان چقدر است؟ آیا جهان بی انتهاست؟ اینها بخشی از پرسش های بنیادین کیهان شناسی هستند. انسان ها از دیرباز در پی یافتن پاسخی برای این پرسش ها بوده اند و پیشینیان  ما در طول تاریخ ؛ با سر هم کردن افسانه ها

CERN_LHC_Tunnel
فلسفه علمفیزیک

برخورد دهنده بزرگ هادرون LHC در سرن و نظریه ریسمان درجستجوی بینهایت کوچک ذرات

مدتی پیش کتابی به دستم رسید با عنوان „ماده و ضد ماده“ که نویسنده آن هرویگ شوپر؛ فیزیکدان برجسته آلمانی و یکی از مدیران ارشد مرکز تحقیقات هسته ای اروپا (CERN) ؛ شرح و بسط خواندنی و جذابی از آنچه که در سرن می گذرد به رشته تحریر در آورده بود.  شوپر در مقدمه کتاب

انیشتین
علمفیزیک

اشتباهات بزرگ اينشتين

رويا الياسي | در اين شماره «دانستنيها»، مطالب و گزارش‌هاي زيادي داشتيم كه در آنها ردپاي آثار و نظريه‌هاي اينشتين ديده‌مي‌شد، از پرونده تله‌پاتي گرفته تا اخبار مربوط به گرانش و حتي ماجراي ازدواج مرلين مونرو و آلبرت اينشتين. به‌هرحال، آلبرت اينشتين، يكي از معروف‌ترين دانشمندان تاريخ است. نقش او در تحريك روزولت به ساخت

1
تازه‌هافیزیک

مرگ کشف امواج گرانشی

تیمی از اخترشناسان که سال گذشته اعلام کردند؛ «بقایایی از امواج گرانشی به‌جا مانده از عالم نخستین را کشف کرده‌اند.» ادعای‌شان را پس گرفتند. یک تجزیه و تحلیل دوگانه که روی اطلاعات ثبت شده تیم تلسکوپ «بایسپ 2» در قطب جنوب و اطلاعات ماهواره اروپایی «پلانک» انجام شده، نشان می‌دهد سیگنال‌های دریافت شده بیشتر از

9
تازه‌هافیزیک

کند شدن نور

ما می‌دانیم که نور بر اثر عبور از سیالات کندتر حرکت می‌کند، اما بعد از عبور و بازگشت دوباره به خلأ به سرعت ثابت خودش بازمی‌گردد. حالا محققان دانشگاه‌های گلاسکو و هریوت-وات در یک آزمایش مشترک طوری نور را تغییر دادند که حتی بعد از عبور از محفظه آزمایش، کندتر حرکت می‌کند. دکتر ژاکلین رومرو،

800px-dr-_max_planck1
فیزیک

گوتینگن؛ موزه تاریخ علم معاصر | تاریخ فیزیک جدید اینجا مدفون شده است!

سالهای اول دوران دانشجویی ام بود. خیلی خوب خاطرم هست که در یک کلبه ییلاقی کنار شومینه نشسته بودم و سوختن هیزم را تماشا  می کردم و در افکار خودم غوطه ور بودم.  از داخل کوله پشتی کوچک ؛ کتاب جزء و کل؛ اثر فیزیکدان بزرگ ورنر هایزنبرگ را که از کتابخانه دانشگاه به امانت

هیگز دروغ است؟
تازه‌هافیزیک

هیگز دروغ است؟

گروهی از محققان دانمارکی در همکاری با یک تیم بین‌المللی با بررسی مجدد داده‌های شتاب دهنده بزرگ هادرونی و آشکارگرهای آن به این نتیجه رسیده‌اند که شاید بوزون هیگز واقعا كشف نشده باشد. «مادز تودال فراندسن» دانشیار مرکز کیهان‌شناسی و پدیدارشناسی فیزیک ذرات در دانشگاه دانمارک جنوبی و یکی از محققان این تیم در این

f6530bbe-dd11-47b8-8932-56b8e28f1d4a
تازه‌هافیزیک

نسبی بودن زمان تایید شد

فیزیکدان‌های مرکز اپتیک کوانتومی موسسه «ماکس پلانک» آلمان با ساختن یک ساعت متحرک که با یون‌های لیتیوم کار می‌کرد، تغییر گذشت زمان در سرعت‌های مختلف را اندازه گرفتند. این یون‌ها در مرکز یون‌های سنگین «دارمشتاد» آلمان تا یک سوم سرعت نور سرعت گرفته و گذشت زمان برای آنها با یون‌های ثابت مقایسه شد. نتیجه کار

popper-kuhn-debate-2
علمفیزیک

علم و بحث نقادانه

عرفان کسرایی   یادداشت دوست عزیزم آقای حسین فروتن در شماره 110 مجله دانستنیها را بارها و بارها با دقت و وسواس بسیار خواندم. از روش نقادانه و در عین حال هدفمند و از ادبیات صریح، دوستانه و فروتنانهء حسین فروتن بسیار سپاسگزارم. یادداشت “علم چی نیست؟” ، جزئیات بسیاری داشت و پرداختن به همهء

موسیقی فیزیک دان ها
فیزیک

به موسیقی هیگز گوش کنید

خبر کشف بوزون هیگز، ذره‌ای که تصور می‌شود مسؤول جرم‌دار شدن دیگر ذرات تشکیل‌دهنده عالم است، به گوش فیزیکدان‌های عالم همچون نوای گوش نواز موسیقی بود. حالا اما همه می‌توانند به موسیقی گریزپاترین ذره عالم گوش دهند چون فیزیکدان‌های سرن و شتاب‌دهنده بزرگ‌ها درونی، اطلاعات به‌دست‌آمده را به موسیقی تبدیل کرده‌اند. این محققان، اطلاعات آشکارگر‌های

alcohol maze
تازه‌هاعلمفیزیک

قطره هوشمند (ویدیو)

زیست‌شناسان مدت‌ها به این فکر می‌کردند که موجودات زنده چه‌طور زنده هستند و اعمال زیستی انجام می‌دهند و مثلا می‌توانند دنبال غذا بروند و خودشان را با شرایط منطبق کنند. جواب این سؤال را بعد از مدت‌ها فیزیک‌دان‌ها دادند و گفتند این اعمال زیستی در پرتو نظریات معمول فیزیک به ویژه ...

نمودار دایره‌ای ماده تاریک
تازه‌هاعلمفیزیک

ماده تاریک روی میز

گاهی وقتی‌ها به شدت و با اشتیاق به دنبال چیزی می‌گردید نمی‌توانید آن را پید کنید؛ آن هم وقتی درست جلوی چشمتان است یا آن را محکم توی مشتتان گرفته‌اید. این داستانی است که احتمالا درباره ماده تاریک و ذره آکسیون اتفاق افتاده است.