در سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹)، سیستم تلسکوپ نقشه‌برداری پانوراما و واکنش سریع (Pan-STARRS) برای نقشه‌برداری از پهنه‌ی آسمان آغاز به کار کرد. این سیستم که به بزرگ‌ترین دوربین عکسبرداری نجومی جهان با وضوح تصویر ۴/۱ گیگاپیکسل مجهز است، در مدت چهار سال پهنه‌ی آسمان را در طول‌موج‌های مختلف نور تصویربرداری کرد. حاصل ۱۲ بار تصویربرداری در پنج فیلتر مرئی تا فروسرخ، حدود دو پتابایت (۲۰۰۰ ترابایت یا دو میلیون گیگابایت) اطلاعات بود که با استفاده از آن‌ها می‌شد هر گونه جرم متغیر یا متحرکی را تشخیص داد.
طی سال‌های گذشته پژوهشگران توانستند اجرام متعددی را در این حجم عظیم اطلاعات شناسایی کنند که شامل سیارک‌های سرگردان در منظومه‌ی شمسی و به‌خصوص اجرام بالقوه خطرناک نزدیک به زمین، اجرام فرانپتونی و کمربند کوییپر، ستارگان متغیر و حتی سیارات منفردی است که در فضای بین ستارگان سرگردان شده‌اند.
تحلیل نهایی اطلاعات به شناسایی سه میلیارد منبع مجزا منجر شد که شامل ستارگان، کهکشان‌ها و دیگر اجرام کیهانی است و اکنون پس از شش سال، پژوهشگران توانسته‌اند با پردازش تمام اطلاعات ثبت‌شده، نقشه‌ی نهایی جهان قابل‌مشاهده را تولید کنند. هم‌اکنون حالت پایه‌ی این نقشه آماده و برای عموم عرضه شده است.
این حالت پایه، «آسمان ایستا» نام دارد و نقشه‌ای فشرده از آن بخش از آسمان را نشان می‌دهد که از رصدخانه‌ی «Pan-STARRS1» قابل رؤیت است. این رصدخانه بر فراز قله‌ی «هالیکالا» (Haleakala) در هاوایی احداث شده است و از آن‌جا که در نیم‌کره‌ی شمالی زمین قرار گرفته، بخشی از نیم‌کره‌ی جنوبی آسمان همیشه زیر افق دید قرار می‌گیرد. این تصویر براساس نیم‌میلیون تصویر با نوردهی ۴۵ ثانیه ساخته شده است و موقعیت، روشنایی و رنگ اجرام را نشان می‌دهد. کمان زردرنگی که در این تصویر می‌بینید، بخش اصلی کهکشان راه‌شیری است و گرداب‌های سرخ-قهوه‌ای‌رنگی، رگه‌های غبار را نشان می‌دهند. دیگر نقاط کم‌نور و محوی که در تصویر می‌بینید، میلیاردها ستاره‌ی کم‌نور راه‌شیری و کهکشان‌های دوردست است.

PanSTARRS Sky Survey
شکل عجیب‌وغریب این نقشه که با دیگر تصاویر نجومی یا آسمان‌شب تفاوت دارد، حاصل مسطح کردن کره‌ی آسمان است؛ به‌بیان دیگر، همان‌طور که نقشه‌ی جغرافیایی مسطح زمین با نقشه‌ی روی کره‌ی جغرافیایی تفاوت دارد، این تصویر هم با آنچه در آسمان می‌بینیم، فرق می‌کند. برای آن‌که کیفیت بالای این تصویر و جزئیات ثبت‌شده در آن را بهتر درک کنید، باید گفت اگر نسخه‌ی چاپی این نقشه با وضوح کامل چاپ شود، طول آن به ۴/۲ کیلومتر می‌رسد و برای تشخیص کم‌نورترین جزئیات ثبت‌شده روی آن باید از ذره‌بین استفاده کرد.
نسخه‌ی کامل این نقشه قرار است ماه می ۲۰۱۷ (اردیبهشت ۱۳۹۶) آماده شود.

نوشتن دیدگاه

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.