science-03
کافه دانستنیهاویژهیادداشت

چرا باید نگران ترویج علم بود؟

این روزها خیلی‌ها دغدغه‌ی علم دارند، از معلم‌های کنکور بگیرید تا برندهای تجاری تلفن همراه، بازار مکاره‌ای برای علم راه انداخته‌اند که در آن هرچیزی پیدا می‌شود

تقلب علمی
علمکافه دانستنیها

چرا تقلب در حوزه‌ِی علوم کاربردی رایج‌تر از علوم پایه است؟

اگر از قدیم خواننده‌ِی بخش یادداشت‌های دانستنیها بوده باشید، حتما به خاطر دارید که از مدت‌ها پیش درباره‌ی تقلب‌های مرسومی مثل خرید و فروش مقاله و پایان‌نامه تذکر داده و از نهادهای دولتی خواسته بودیم سازوکاری برای مقابله با این روند پیدا کنند.

عنکبوت شناسی
کافه دانستنیهاویژه

چرا عنکبوت‌شناسی مهم است؟

پژوهش‌های علوم پایه در کشور ما روزبه‌روز بیشتر در محاق فراموشی فرو می‌رود. پژوهشگران رشته‌هایی مثل جانورشناسی، گیاه‌شناسی، زمین‌شناسی، فیزیک، شیمی و ریاضی یکی‌یکی وارد عرصه‌ی پژوهش‌های کاربردی می‌شوند یا به سختی به پژوهش‌های خود در حوزه‌های بنیادی ادامه می‌دهند.

نظریه های فراموش شده
علمکافه دانستنیها

بازگشت نظریه‌های فراموش‌شده

پرنده‌ها از دایناسورها فرگشت یافته‌اند یا برعکس!؟ عرفان خسروی| شاید تصور کنید رابطه‌ی فرگشتی پرنده‌های امروزی و دایناسورها -که طی چند سال گذشته به نظریه‌ای کاملاً پذیرفته‌شده میان دیرینه‌شناسان تبدیل شده است- فکر جدیدی بوده که برای نخستین‌بار اواخر سده بیستم به ذهن چند دیرینه‌شناس رسیده است، اما دقیقا این‌طور نیست. در سال‌های ۱۸۶۰ تا ۱۸۶۳/۱۲۳۹

Matrix
علمکافه دانستنیهاویژه

آیا من در یک بازی کامپیوتری زندگی می کنم؟

مکس تگمارک Max Tegmark فیزیکدان دانشگاه ام.آی.تی جایی از شباهت های بین دنیای ما و دنیای  بازی کامپیوتری صحبت می کند و می گوید شخصیت یک بازی کامپیوتری اگر آگاهی داشته باشد ؛ اولین کاری که می کند این است که دنیایی که به آن تعلق دارد را بیشتر و بیشتر کشف کند. از دید

سرباز
کافه دانستنیهاویژه

که شهیدان که‌اند این‌همه خونین کفنان؟

دو خبر تلخ از نگهبانانی که مرزهای ملی-طبیعی کشور را پاس می‌دارند گرچه مراجع رسمی درباره‌ی اتفاقات ناراحت‌کننده‌ای که طی نخستین روزهای تیرماه رخ‌داد، موضع گرفتند و تسلیت گفتند، اما بغضی در دل خیلی از ما مانده که جز با همین جمله (منتسب به سلمان فارسی) نمی‌توان آن را گشود: «کردید و نکردید.» کشته‌شدن مظلومانه‌ی

کافه دانستنیها

از اینجا به بعد تابستان خود را این‌گونه بگذرانیم

کشفِ خوب منِ خوب از نیمه‌ی بهار که صدای تابستان می‌آید، هیاهوی زیادی برای اوقات‌فراغت و کلاس‌های تابستانی به‌پا می‌شود. بازار دوره‌های مختلف فشرده و آمادگی برای تست‌زدن هم رونق ویژه‌ای دارد. این پرسش که «تابستان را چه ‌کنیم؟» در ذهن همه مرور می‌شود. پدر و مادر، فرزندان دانش‌آموز خانواده، مدیر و معلم مدرسه، مدیران رسانه‌ها،

کافه دانستنیها

وقتی علی کنکوری، معلم کنکور می‌شود

درباره‌ی استادان خودخوانده‌ی روزنامه‌نگاری علمی دهه‌ی۶۰ با امروز خیلی فرق داشت. تعداد داوطلبان ورود به دانشگاه بسیار زیاد و ظرفیت دانشگاه‌ها کم بود و درنتیجه رقابت شدیدی برای ورود به دانشگاه وجود داشت. فقط تعداد کمی در کنکور دانشگاه‌ها قبول می‌شدند و صدالبته، تعداد زیادی از داوطلبان هم پشت در دانشگاه‌ها می‌ماندند. دوستی داشتم که

دایناسورها
علمکافه دانستنیهاویژه

شاخ ددان فسیل در نظر هوشیار…

چه‌طور می‌توانیم از مطالعه‌ی دایناسورها لذت ببریم و بیاموزیم؟ خبر کشف دایناسور شاخ‌دار جدیدی به‌نام Machairoceratops (ماکایروسراتوپس) در بسیاری رسانه‌های علمی برای چندصباحی بالا آمده و لابد پس از اندکی نیز به زیر خبرهای بعدی خواهد رفت. به نظر من نقل چنین خبرهایی به‌خودی‌خود همان‌قدر لطف دارد که بی‌مقدمه وارد جمعی شویم و ناغافل بگوییم

تروریسم هوایی
کافه دانستنیهاویژه

تروریسم هوایی دوباره داغ می‌شود

نگاهی کارشناسی به سانحه‌ی هواپیمای مصری و عوارض احتمالی آن محمدحسین جهان پناه| ناپدیدشدن پرواز «MS 804» خطوط هوایی مصر روی دریای مدیترانه، رسما اولین سانحه‌ی هوایی مرگبار امسال را به نام خود ثبت کرد. سانحه‌ای مشکوک با سوالاتی فراوان که یک سال بعد از حادثه‌ی تروریستی هواپیمای روسی و چند هفته پس از ماجرای

Untitled
علمکافه دانستنیهاویژه

آیا بچه‌ی همه‌ی حیوانات بامزه و ملوس هستند؟

کشف جدید درباره‌ی ظاهر بچه‌های سوروپودها و گاف علمی دیگری از پارک ژوراسیک فیلم «دنیای ژوراسیک» صحنه‌ای دارد که بچه‌ها در پارک مخصوصی با بچه‌ی دایناسورها مأنوس می‌شوند و از آنها (که مثل گوساله و کره‌اسب بامزه و راهوارند) سواری می‌گیرند. این صحنه برگرفته از این باور عمومی است که بچه‌های همه‌ی حیوانات، یا دست‌کم

opened book, lying on the bookshelf
کافه دانستنیهاویژه

سواد علمی چیست و چه‌فرقی با اطلاعات‌عمومی دارد؟

  ۱) مدتی پیش آقای «فرزاد حسنی» در مسابقه‌ی برنامه‌ی «اکسیر» پرسش دشواری را از یک شرکت‌کننده ‌پرسید. پاسخ شرکت‌کننده صحیح نبود. سخنان آقای حسنی در ادامه‌ی این برنامه و نوع برخورد او با شرکت‌کننده‌ی محترم، واکنش بسیاری از تماشاگران و مخاطبان برنامه را درپی داشت. بسیاری به این‌نوع برخورد مجری تلویزیون نسبت‌به مخاطبان انتقاد

تاریخ علم
علمکافه دانستنیها

تاریخ علم؛از آغاز تا امروز قسمت اول / مقدمه

علم از چه زمانی وجود داشته و از کجا آغاز شده است؟ کدام تمدن و در چه دوره ای از تاریخ؛ شروع به اندیشیدن کرده و دست به کاری زده که بتوان آن را علم یا فعالیت علمی نامید؟ اساسا آیا می توان تاریخ مشخصی را برای آغاز علم در نظر گرفت؟ پاسخ به این

ballot-box copy
علمکافه دانستنیهاویژه

فرمول‌های ریاضی انتخاب‌های انسانی

آیا موضوعاتی مثل شرکت در انتخابات را می‌توان با فرمول‌های علمی بیان کرد؟ یکی از زیبایی‌های رشته‌هایی مانند فیزیک و شیمی این است که با استفاده از روابط ریاضی، کمیت‌های مختلف را به هم ارتباط می‌دهند. یکی از دلایل کارآمدی و موفقیت علوم فیزیکی نیز همین استفاده از رابطه‌های ریاضی است. آیا می‌توان کاربرد این

۰۲۳
کافه دانستنیهاویژه

در رویای شما ایران قرن ۱۵ کجاست؟

پرسش‌ها و هدف‌هایی برای پایان قرن شمسی زمان به سرعت سپری می‌شود. اگر باور نمی‌کنید به دفتر خاطرات خود رجوع کنید. به خاطرات خود در پنج سال، ده سال یا هر عدد دیگری از سال‌های گذشته نگاهی بیندازید. برخی از آنها گویی همین چند دقیقه پیش رخ داده است و وقتی دقیق‌تر فکر می‌کنیم، گاهی