Einstein-Swiss-Passport-feature
علمکافه دانستنیهاویژه

اینشتین ؛ نابغه ی شهر اولم

عرفان کسرایی | نام آلبرت اینشتین ممکن است ما را به یاد خیلی چیزها بیندازد. در بین ما ایرانی ها او یادآور معادلهء مشهور E = mc² ؛ دانشمندی حواس پرت یا دیوانه؛ نماد هوش بشری و نبوغ یا حتی شاید بمب اتمی یا خیلی چیزهای دیگر باشد. درباره این دانشمند بزرگ و نظریه نسبیت پیش

۱۱۹۰۹۱-rick-and-morty-rick-and-morty
کافه دانستنیهاهنر، ادبیات و سرگرمیویژه

فیزیکدان دیوانه در جهان های موازی!

فیزیکدان دیوانه در جهان های موازی! ریک و مورتی Rick and Morty عنوان یک انیمیشن با تم علمی است که تا کنون دو فصل آن در ۲۱ اپیزود منتشر شده است. صادقانه بگویم ریک و مورتی یکی از بهترین انیمیشن های با موضوع علمی- تخیلی است که دیده ام. پخش سری اول این مجموعه؛ دو

Mars-NASA-Hunt-for-Fossils4-650x487
علمکافه دانستنیهاویژه

پیش به سوی مریخ! یادداشتی درباره خبر اکتشاف آب در مریخ

  مریخ بیش از هر سیاره دیگر منظومه شمسی اسرارآمیز و رازآلود است. فیلم ها و داستان های تخیلی بسیاری راجع به وجود حیات از نوع مریخی ساخته و نوشته شده است و تصور بسیاری از انسان ها از یک حیات فرازمینی؛ یک موجود مریخی است!   شاید این مساله ناشی از شباهت نسبی مریخ با

Entropy_logo
فلسفه علمفیزیک

قانون دوم ترمودینامیک؛ فلسفه ای تمام عیار

آشنایی من با فلسفه باز می گردد به سالها پیش و به زمانی که دانشجوی رشته مهندسی مکانیک بودم. خوب خاطرم هست؛ اولین بار در کلاس درس ترمودینامیک؛ جایی که صحبت از قانون دوم ترمودینامیک شد مات و مبهوت به تخته خیره ماندم و لابلای معادلات ریاضی پیچیده ترمودینامیکی؛  به چیزهایی فکر می کردم که

۱۰
فلسفه علمفیزیک

واقعیت های گم شده در تاریخ علم

با مطالعه تاریخ علم ؛ به نمونه های بسیاری بر می خوریم که در آن نظریات جدید مورد مخالفت؛ رد یا حتی تمسخر جامعه علمی زمانه خود قرار گرفته اند. چه بسا اگر چنین نظریاتی در کشاکش تاریخ؛ گم نمی شدند؛ مسیر توسعه علمی بشر به گونه دیگری  رقم می خورد. نظریه خورشیدمرکزی آریستارخوس Aristarchus

ابرخوشه laniakea
علمفلسفه علمفیزیک

زمین؛ سوزنی در انبار کاه

جایگاه ما در جهان هستی کجاست؟ ایا جهان هستی آغازی دارد؟ ابعاد جهان چقدر است؟ آیا جهان بی انتهاست؟ اینها بخشی از پرسش های بنیادین کیهان شناسی هستند. انسان ها از دیرباز در پی یافتن پاسخی برای این پرسش ها بوده اند و پیشینیان  ما در طول تاریخ ؛ با سر هم کردن افسانه ها

CERN_LHC_Tunnel
فلسفه علمفیزیک

برخورد دهنده بزرگ هادرون LHC در سرن و نظریه ریسمان درجستجوی بینهایت کوچک ذرات

مدتی پیش کتابی به دستم رسید با عنوان „ماده و ضد ماده“ که نویسنده آن هرویگ شوپر؛ فیزیکدان برجسته آلمانی و یکی از مدیران ارشد مرکز تحقیقات هسته ای اروپا (CERN) ؛ شرح و بسط خواندنی و جذابی از آنچه که در سرن می گذرد به رشته تحریر در آورده بود.  شوپر در مقدمه کتاب

Quantum-Cube-348x196
فلسفه علم

این روزها همه از فیزیک کوانتومی صحبت می کنند!

        این روزها همه از فیزیک کوانتومی صحبت می کنند. از رمال ها و فالگیرها و شیادان „مستند راز“ و درمانگرهای معنوی و شعور کیهانی  گرفته تا سایر مروجان شبه علم و خرافات. کافیست نگاهی به شبکه های اجتماعی و رسانه ها و نشریات زرد بیندازید تا ببینید بسیاری از باورهای شبه

48
کافه دانستنیها

تاریخ علم دربارهء اکتشافات علمی چه می گوید؟

عرفان کسرایی پزوهشگر مطالعات علم در دانشگاه کاسل جمله ای منسوب به ویل دورانت هست می گوید: تاریخ را باید فیلسوفان بنویسند و فلسفه را مورخین! در مباحث مرتبط با فلسفه علوم طبیعی؛ تحلیل تاریخی مقوله علم و اکتشافات و اختراعات کمک بزرگی به درک خود مفهوم علم می کند و حتی می توان گفت

گردباد
تازه‌ها

علیت؛ فیزیک یا فلسفه؟ مساله این است!

عرفان کسرایی وقتی از دلیل یک اتفاق صحبت می کنیم صحبت بر سر علت و معلول است. این موضوع یکی از پر مناقشه ترین مباحث فلسفه است و همچنان نقل مجلس فیلسوفان علم و دانشمندانی که به تعابیر فلسفی از یافته های علمی علاقمندند. یکی از برجسته ترین دانشمندان وفیلسوفان عصر ما؛ رودولف کارناپ در

Faraday_Michael_Christmas_lecture_detail
تازه‌ها

آنرا که حساب پاک است از محاسبه چه باک است – یادداشتی درباره ادعای انجام اعمال فراطبیعی

  به ندرت می توان غیب گو یا فالگیری را یافت که بپذیرد ادعایش را در معرض آزمون علمی قراردهد. اغلب آنها مراسم فریب کارانه خود را؛ فارغ از اینکه فال قهوه باشد یا مراسم انرژی درمانی یا معلق شدن روی هوا؛ در شرایط از قبل مهیا شده  و با ابزارها و روش هایی که

صورت انسان
تازه‌ها

پرونده گزارش های فراطبیعی؛ حس ششم ؛ ادراک فراحسی

تعریف پدیده های فراطبیعی  یا پارانرمال در نگاه اول چندان دشوار  به نظر نمی رسد. به عبارتی گزارش هایی تایید نشده از پدیده هایی که به ظاهر نظم طبیعی و قوانین حاکم بر جهان را نقض می کنند. مثلا ادراک فراحسی ESP  (۱) ؛ پدیده هایی مثل تله پاتی (خواندن ذهن سایرین)؛ آینده بینی و

black-hole-interstellar
فلسفه علم

در میان ستارگان؛ سفر در زمان به بهانه جلسه نقد و بررسی فیلم در میان ستارگان

عرفان کسرایی   روز بیست و ششم فروردین ؛  در آخرین روزهای سفری کوتاه به ایران؛ در جلسه نقد و بررسی فیلم Interstellar (در میان ستارگان) که در پردیس سینمایی کوروش و با همکاری گروه علمی دانستنیها برگزار شده بود شرکت کردم. زمان به سرعت می گذشت و بزرگترین دغدغه ام لذت بردن از لحظه

gravity-defying-bird
فلسفه علم

روش نقادانه علم در برابر گزارش های فراطبیعی

عرفان کسرایی پژوهشگر  مطالعات علم و فناوری در دانشگاه کاسل erfan_kasraie@gmx.de   مجریان برنامه های فریب عمومی از اینکه طرح و برنامه فریب خود را در معرض روش علمی و تفکر انتقادی قرار دهند شدیدا دوری می کنند. آنها نمی خواهند گزارش های فراطبیعی و ادعاهای اصطلاحا پارانرمال؛ با رویکرد علمی و در آزمایشگاه مورد

1
تازه‌ها

آیا دنیای فیزیکی واقعی است؟

    کمیت هایی مثل دما؛ جرم؛ طول؛ زمان و … هر کدام در دنیای فیزیکی قابل اندازه گیری هستند. به بیان دیگر می توان آنها را به وضوح حس کرد و سنجید و اندازه گرفت. چه با دماسنج در آزمایشگاه و چه به صورت حدودی با حس شخصی . با لمس یک میله سرد