شیء کشف شده هرچند آن‌قدرها مهم به نظر نمي‌رسد، اما نکته هيجان‌انگيز در کشف آن نه خود شئ بلکه سازنده آن يعني Homo erectus، يکي از گونه‌هاي باستاني منقرض شده جنس انسان است. «اين يک کشف ديدني و هيجان‌انگيز است و قابليت اين را دارد که شيوه نگاه ما به گونه‌هاي ديگر جنس Homo یا انسان  را عوض کند.» اين را نيک بارتون باستان‌شناس دانشگاه آکسفورد که در اين تحقيق نقشي نداشته، مي‌گويد. اين نخستين بار است که گزارشي درباره آثار کشف شده از يک نمونه منقرض شده، منتشر می‌شود. قبل از اين اما هيچ اثر شبه‌هنري به Homo erectus نسبت داده نشده بود. صدف حکاکي شده مربوط به گونه‌اي از صدف آب‌هاي شيرين کم‌عمق است که در دهه 1890 توسط انسان‌شناس هلندي «هيوجين دوبيوس» در قسمت شرقي جاوه کشف شد. این مکان جايي است که دوبيوس نخستين فسيل‌هاي Homo erectus شامل استخوان‌هاي قديمي و قسمت بالايي اسکلت سر را پيدا کرد. او همچنين تعداد زيادي از پوسته صدف‌هاي کشف شده در آن سايت را با خودش به خانه برد. اين صدف‌ها در سال 1930 آزمايش شد و سپس در بسته‌هايي به موزه شهر لايدن هلند اهدا شدند.

کشف حکاکي‌ها

چهره هنرمند

چهره هنرمند
چهره بازسازی شده هوموارکتوس، گونه منقرض شده‌ای که تصور می شود اثر هنری روی فسیل ها، کار این گونه بوده است

اين حکاکي‌ها کشف نشده باقي مي‌ماندند اگر «ژوزفين جوردنز» زيست‌شناس دانشگاه لايدن دوباره به سراغ آنها نمي‌رفت. او پروژه‌اي درباره هوموارکتوس داشت و براي کار به سراغ منابع دريايي کشف شده در جاوه رفت. او تنها صدف‌هاي آب شيرين را يافت که روي آنها سوراخ‌هاي کوچکي بود که توسط اشيای تيز ايجاد شده بودند. او فکر کرد که اين خراش‌ها بر اثر شیء تيزي مثل دندان کوسه ايجاد شده که براي باز کردن صدف‌ها استفاده شده است. سپس او در عکس‌ها متوجه نقش‌هاي ظريف زيگزاگ شد: «اين نقش‌ها تنها وقتي ديده مي‌شوند که نور از زاويه خاصي به آنها بتابد.» اين را جوردنز مي‌گويد. بررسي‌هاي ميکروسکوپي نشان داد که اين خراش‌ها به صورت عمدي ايجاد شده‌بودند. الگوي اين شيارها که هر کدام یک سانتیمتر طول دارند، نشانه سن و سال اين خراش‌ها هستند. خطوط غيرمنقطع هستند و قطع‌شدگي بين آنها وجود ندارد و همين موضوع نشان مي‌دهد کسي که آنها را کشيده، مي‌دانسته، چه مي‌کشد و توجه کافي به جزئيات داشته و نوعي تفکر انتزاعي در کارش ديده مي‌شود. خطوط احتمالا وقتي روي صدف تازه کشيده شده بودند،شبيه خطوطی روي تخته سياه به نظر می‌رسیدند. قطعات صدف برجا مانده تاريخ‌شان به حدود 500 هزار سال قبل بازمي‌گردد، اما آيا واقعا اين شيارها عمدي هستند؟ «ما همه احتمالات را مدنظر قرار خواهيم داد، اما به طور جدي معتقديم که اين شيارها از روي عمد و توسط يک ابزار تيز ايجاد شده‌اند.» اين را جوردنز مي‌گويد. او و تيم‌اش سعي کردند اين شيارها را روي صدف‌هاي تازه و فسيل شده ايجاد کنند: «ما متوجه شديم اين کار واقعا سخت است با اين حال اين شيارها نشان مي‌دهد تفکر انتزاعي مخصوص به انسان هوشمند امروزي نيست.» نتايج اين تحقيق به صورت آنلاين در وب‌سايت Nature منتشر شده است.

 

دانستنیها شماره 120 – دانستنیها آنلاین

نوشتن دیدگاه

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.